Postzegel-Kavels.nl - postzegels verzamelen, beheren en aanbieden

Home > Filatelistisch Informatiecentrum > Watermerken van postzegels

Watermerken van postzegels

Watermerken behoren tot de belangrijkste kenmerken van een postzegel. Ze helpen bij het onderscheiden van verschillende uitgiften en kunnen een grote invloed hebben op de cataloguswaarde en de zeldzaamheid.

Op deze pagina leest u wat een watermerk is, waarom het werd toegepast en hoe u een watermerk veilig kunt herkennen.

Wat is een watermerk?

Bij de vervaardiging van postzegels worden deze met behulp van mallen in de natte papierpulp geperst. Er wordt onderscheid gemaakt tussen enkelvoudige en meervoudige watermerken, evenals tussen watermerken die rechtop staan, zijwaarts (naar links of rechts gericht), oplopend of aflopend, op zijn kop of in spiegelbeeld zijn aangebracht. Het watermerkontwerp kan op elke zegel voorkomen, zich over meerdere zegels uitstrekken, over het gehele vel verdeeld zijn (velwatermerk) of ook in de velrand zichtbaar zijn. In MICHEL-catalogi worden watermerken aangeduid met de afkorting "Wz" en afgebeeld zoals ze eruitzien wanneer men tegen de achterzijde van de zegel aankijkt. Als er geen informatie over een watermerk wordt vermeld, zijn de zegels op papier zonder watermerk gedrukt. Het watermerk is doorgaans zichtbaar door de achterzijde van de zegel tegen het licht te houden. Mocht deze methode niet werken, dan zijn er twee alternatieven: ten eerste de conventionele methode met benzine en een watermerkzoeker, verkrijgbaar bij elke speciaalzaak. Hierbij wordt de te onderzoeken zegel met de afbeelding naar beneden in een zwart bakje gelegd en worden er enkele druppels chemisch zuivere (zeer belangrijk!) benzine op de zegel aangebracht. Bij zegels op gestreken papier kan het soms nodig zijn de zegel enkele minuten in het benzinebad te laten liggen voordat het watermerk zichtbaar wordt. Zegels die gevoelig zijn voor benzine mogen echter niet op deze manier worden onderzocht. Over het algemeen beschadigt een benzinebad de gomlaag niet. Een andere uitstekende optie is het gebruik van apparaten die op opto-elektronische basis werken; deze maken gebruik van druk en vereisen geen chemische hulpmiddelen. Bij zegels die nog op een envelop of briefstuk zitten, kan het watermerk soms worden waargenomen door de zegel van opzij te bekijken bij schuin invallend licht.

Waarom werden watermerken gebruikt?

Watermerken dienden als beveiliging tegen vervalsingen en maakten het mogelijk om verschillende papiersoorten en uitgiften van elkaar te onderscheiden.

Hoe herkent u een watermerk?

Een watermerk is vaak moeilijk met het blote oog te zien. Verzamelaars gebruiken daarom hulpmiddelen zoals een watermerkbakje, watermerkvloeistof of speciale verlichting.

Verschillende watermerken

Bij sommige uitgiften bestaan meerdere watermerken, waardoor een ogenschijnlijk gelijke postzegel toch een ander catalogusnummer krijgt.

Stand van het watermerk

Een watermerk kan normaal, omgekeerd, spiegelbeeldig of zijdelings voorkomen. Bij bepaalde uitgiften is de stand van het watermerk van belang voor de identificatie en soms ook voor de waarde.

Invloed op de waarde

Een afwijkend of zeldzaam watermerk kan een postzegel aanzienlijk interessanter maken. Controleer daarom altijd het juiste watermerk voordat u een postzegel koopt of verkoopt.

Praktische tips

Conclusie

Watermerken zijn een belangrijk hulpmiddel bij het herkennen en determineren van postzegels. Een juiste controle voorkomt vergissingen en helpt bij een correcte waardebepaling.

Lees ook